The evolution of choice: From limitation to abundance

Up to the 1960s we didn’t have a lot to choose in life.  In those days, family was seen as the cornerstone of society; the individual person did not really matter.  As a boy, you followed in your father’s footsteps and became the breadwinner of your family.  As a girl, it was especially important to get married while desirable and to take care of the housekeeping and the children.  Therefore, life was fairly predictable and clear.  Work was meant to put food on the table, not to be happy. People did what society (or rather: the government) expected from them. People generally accepted the -often-strong- hierarchical relations and the ruling authority.

The rise of, among other things, youth culture and feminism in the sixties, in addition to secularization and changes in believe systems, led to a social and cultural revolution.  Different lifestyles and insights emerged, partly under the influence of media such as radio and TV.  This resulted in an explosive rise in choices in areas such as education, career and personal growth. The social focus shifted more towards the individual; the role of the family moved more into the background.

Freedom of choice combined with individualism seemed ideal at the time: everyone could now make the choices that were tailored to him / her.  But in a relatively short time all kinds of choices have increased immensely, both in number and in complexity.  This realization, together with the (self-imposed) responsibility to make specific “right” choices, nowadays appears to put a heavier pressure on many a shoulder than expected.  Especially choices that (in our view) relate to our identity, are currently considered to be very important and the associated consequences thus carefully weighed.

The resulting stress, combined with the idea that we are for the most part responsible for our success and our lives, is even crippling to some.  The fear of making a wrong choice (where there’s no way back) appears to get the upper hand. When in such an impasse, it can help to distance ourselves.  In addition to practical things like compiling FOR / AGAINST lists, the following tips might help:

  • Try to accept that we cannot always predict how a choice will turn out in the future
  • Realise that the so-called makeability of life is far more limited than we often think
  • A lot may be possible in life, that doesn’t mean we must do a lot of things
  • Not all possibilities need to be considered in every situation
  • Don’t always strive for the maximum result; just plain good is often good enough
  • What do both our reasoning and our feelings say when we’re making a particular choice?

And, perhaps most importantly, know what you want and why you want it.  Having a good self-insight can be helpful with this.

Dutch version

De keuze-evolutie: van beperking tot overvloed

Tot de jaren zestig van de vorige eeuw viel er niet zo heel veel te kiezen in het leven. Het gezin werd toentertijd gezien als de hoeksteen van de samenleving; het individu deed er veel minder toe. Als jongen trad je gewoonlijk in de voetsporen van je vader en werd je kostwinner van je gezin. Als meisje was het vooral wenselijk om tijdig te trouwen en droeg je de zorg voor het huishouden en de kinderen. Het leven was hierdoor vrij voorspelbaar en overzichtelijk. Werk was er om brood op de plank te krijgen, niet om gelukkig van te worden. Je deed wat de samenleving (lees: de overheid) van je verwachtte. Men accepteerde over het algemeen de – vaak sterk – hiërarchische verhoudingen en de heersende autoriteit.

De opkomst van o.a. de jongerencultuur en het feminisme in de jaren zestig zorgden, naast de ontkerkelijking en de ontzuiling, voor een sociale en culturele revolutie. Mede onder invloed van media zoals radio en tv ontstonden andersoortige leefwijzen en inzichten. Met als resultaat een explosieve groei in keuzes op gebieden zoals opleiding, carrière en persoonlijke groei. De maatschappelijke focus verschoof richting het individu; de rol van het gezin verdween meer naar de achtergrond.

Deze combinatie van keuzevrijheid en individualisme leek indertijd ideaal: iedereen kon nu immers de keuzes maken die op hem/haar waren toegesneden. Maar in relatief korte tijd zijn allerlei keuzes zowel in aantal als in complexiteit sterk toegenomen. Deze realisatie, samen met de (zelfopgelegde) verantwoordelijkheid om vooral de “juiste” keuzes te maken, blijkt tegenwoordig een zwaardere druk op menige schouder te leggen dan verwacht. Vooral keuzes die in onze ogen betrekking hebben op de eigen identiteit, worden momenteel als zeer belangrijk ervaren en de bijbehorende consequenties dus zorgvuldig gewogen.

De hieruit voortkomende keuzestress, gecombineerd met het idee dat wij zelf voor het grootste deel verantwoordelijk zijn voor ons succes en ons leven, werkt voor sommigen zelfs verlammend. De angst om een verkeerde keuze te maken (waarbij geen weg meer terug mogelijk is), blijkt dan de overhand te krijgen.

Bij het ervaren van een dergelijke impasse kan het helpen om afstand te nemen. Naast praktische zaken als bijv. het samenstellen van voor/tegen lijstjes, kunnen onderstaande punten helpen:

  • Accepteer dat we lang niet altijd kunnen voorspellen hoe een keuze in de toekomst gaat uitpakken
  • Realiseer dat de maakbaarheid van het leven beperkter is dan wij vaak denken
  • Er kan veel in het leven, wat niet wil zeggen dat er daarom ook veel moet
  • Niet alle mogelijkheden hoeven in elke situatie overwogen te worden
  • Streef niet altijd naar het maximale; gewoon goed is vaak goed genoeg
  • Wat zeggen zowel ons verstand als ons gevoel bij een bepaalde keuze?

En, wellicht het belangrijkste: weet wat je wilt en waarom je het wilt. Een goed zelfinzicht kan hierbij helpen.

More from the Blog